“Anh Em Vol.4”: Cuộc hội ngộ của năm cá tính hội họa

Diễn ra từ ngày 28/10 đến 4/11/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, triển lãm Anh Em Vol.4 giới thiệu hơn 40 tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn, Lê Thanh Bình, Vũ Thái Bình, Cấn Mạnh Tưởng và Nguyễn Cao Hoàng.

Khai mạc Triển lãm Anh Em Vol.4

Không lựa chọn một chủ đề chung hay tìm kiếm sự thống nhất về phong cách, năm họa sĩ mang đến triển lãm những sáng tác được chắt lọc từ hành trình nghệ thuật của riêng mình. Bởi vậy, bước qua từng khoảng không gian trưng bày cũng là bước vào những miền cảm xúc khác nhau, khi dịu dàng, sâu lắng, lúc mạnh mẽ, nhiều suy tưởng.

Có một điểm chung khá thú vị giữa các thành viên nhóm Anh Em, đó là họ đều xuất phát từ môi trường đào tạo mỹ thuật sân khấu, điện ảnh của Trường Đại học Sân khấu, Điện ảnh Hà Nội. Nhưng thay vì chỉ gắn bó với công việc giảng dạy hay thiết kế mỹ thuật cho sân khấu hay phim ảnh, họ tìm thấy ở hội họa một không gian rộng mở hơn để thể hiện những quan niệm thẩm mỹ và cảm xúc cá nhân.

Nhận xét về đặc điểm này, họa sĩ Vi Kiến Thành, nguyên Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, nguyên Phó Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho rằng quá trình học tập, nghiên cứu kịch bản văn học, thiết kế không gian và bối cảnh đã góp phần hình thành một cách tư duy nghệ thuật đặc biệt ở các họa sĩ.

Theo ông, phía sau hình thức tạo hình của mỗi tác phẩm, ngay cả một bức tranh phong cảnh, vẫn ẩn chứa những câu chuyện, thông điệp hay triết lý về cuộc sống. Đó là điều khiến tranh của nhóm không chỉ dừng lại ở việc tái hiện những gì mắt thấy, mà còn mở ra những tầng nghĩa để người xem khám phá.

Có lẽ, chính khả năng kể chuyện bằng hình ảnh ấy là một sợi dây vô hình kết nối năm người họa sĩ. Mỗi người có thể lựa chọn một đề tài, chất liệu hay bút pháp khác nhau, nhưng đều muốn đi xa hơn vẻ ngoài của sự vật, tìm đến những cảm xúc và suy tưởng phía sau hình ảnh.

Với Nguyễn Ngọc Tuấn, đó là những miền quê yên bình, nơi ký ức như còn đọng lại trên từng mái nhà, lối nhỏ, hàng cây. Trong tác phẩm Chiều Sương Giăng, những tán cây trắng hoa bao phủ ngôi nhà nhỏ giữa không gian bảng lảng. Sắc xanh xám, ánh sáng dịu và những nét vẽ mềm khiến cảnh vật mang vẻ đẹp vừa thực vừa như trong hồi tưởng. Thiên nhiên trong tranh anh không ồn ào, mà có sức níu giữ người xem bằng sự tĩnh lặng.

Tranh của họa sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn

Cũng dành nhiều tình cảm cho phong cảnh, nhưng Vũ Thái Bình lại tìm thấy tiếng nói riêng ở màu nước trên giấy dó. Tranh anh có sự khoáng đạt của những khoảng không, nét vẽ phóng túng và vẻ đẹp tự nhiên của chất liệu. Về bến gợi một buổi chiều trên sông với những con thuyền nhỏ và ánh hồng nhạt trải trên mặt nước. Không cầu kỳ trong diễn tả, tác phẩm vẫn gợi được cái mênh mang của sông nước và nhịp sống bình dị.

Tranh của họa sĩ Vũ Thái Bình

Tuy nhiên, Vũ Thái Bình không chỉ dừng lại ở những phong cảnh thân thuộc. Trong các sáng tác mới, anh bắt đầu hướng sự quan tâm nhiều hơn đến đời sống xã hội, đưa vào tranh những sắc thái trào lộng, những suy ngẫm mang tính phản biện.

Tranh Nguyễn Cao Hoàng lại mở ra một thế giới giàu tính biểu tượng. Bằng kỹ thuật sơn dầu nhiều lớp, anh kết hợp hình tượng con người, hoa lá, chim muông cùng những yếu tố huyền thoại, tạo nên không gian vừa mang âm hưởng hội họa cổ điển, vừa gợi những liên tưởng siêu thực.

Tranh của họa sĩ Nguyễn Cao Hoàng

Ở Lê Thanh Bình, sự đan xen giữa ký ức và hiện tại được thể hiện qua những không gian đồng hiện, nơi ánh sáng, hình khối và các biểu tượng cùng tham gia kiến tạo ý nghĩa. Những hình ảnh tưởng như quen thuộc được đặt trong những mối quan hệ bất ngờ, khiến người xem phải dừng lại để suy ngẫm.

Tranh của họa sĩ Lê Thanh Bình

Trong khi đó, Cấn Mạnh Tưởng lựa chọn sơn mài để tìm kiếm những khả năng biểu đạt mới. Không chỉ khai thác vẻ đẹp truyền thống của chất liệu, anh còn kết hợp những cấu trúc và vật liệu khác nhằm tạo nên các hình tượng giàu tính biểu hiện.

Tranh sơn mài của họa sĩ Cấn Mạnh Tưởng

Đặt cạnh nhau, những tác phẩm ấy tạo nên một cuộc đối thoại thú vị giữa truyền thống và đương đại, giữa sự tĩnh tại và chuyển động, giữa những cảm xúc riêng tư với các vấn đề rộng lớn của đời sống.

Chia sẻ về hành trình hình thành nhóm, họa sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn cho biết ý tưởng triển lãm chung ban đầu xuất phát từ Vũ Thái Bình, với mong muốn kết nối những người bạn cùng học dưới một mái trường, cùng yêu hội họa nhưng đã có quá trình sáng tác độc lập.

Cuộc trưng bày đầu tiên chỉ có ba người tham gia. Từ những cuộc gặp gỡ ban đầu ấy, hoạt động triển lãm chung dần trở thành một cuộc hẹn quen thuộc, thường cách nhau khoảng hai năm.

Mỗi lần triển lãm mang đến một khác biệt bởi luôn có sự vận động trong sáng tác của mỗi người. Theo họa sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn, ngay cả khi tiếp tục theo đuổi một đề tài quen thuộc, người nghệ sĩ vẫn có thể thay đổi cách nhìn, cách sử dụng màu sắc hay phương thức biểu đạt.

Tại buổi khai mạc Triển lãm, họa sĩ Vi Kiến Thành cũng ghi nhận qua mỗi lần nhóm Anh Em giới thiệu tác phẩm, có thể nhận thấy sự phát triển và những bước tiến trong nghệ thuật của từng thành viên.

Họa sĩ Vi Kiến Thành tham quan triển lãm

Sau bốn kỳ triển lãm, điều đáng quý ở nhóm Anh Em có lẽ không chỉ là sự gắn bó giữa những người bạn cùng nghề, mà còn là cách họ tôn trọng những lựa chọn nghệ thuật khác nhau. Không ai phải từ bỏ tiếng nói riêng để hòa vào một phong cách chung. Ngược lại, chính sự khác biệt ấy làm nên sức sống cho mỗi cuộc gặp gỡ.

Và khi những bức tranh đã thay lời người nghệ sĩ cất tiếng, công chúng cũng có cơ hội tìm thấy trong đó những câu chuyện, ký ức và suy tưởng của riêng mình.