Phát huy vai trò của văn học nghệ thuật trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 - sự kiện chính trị, xã hội có ý nghĩa đặc biệt trong việc củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới, những vấn đề đặt ra đối với lĩnh vực văn học nghệ thuật cũng thu hút sự quan tâm sâu sắc của giới chuyên môn và công chúng. Nhân dịp này, PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đã có những chia sẻ tâm huyết, góp phần làm rõ vai trò, sứ mệnh của văn học nghệ thuật như một thành tố quan trọng trong “mái nhà chung” của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam.
PV: Ông đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI đối với việc củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đặc biệt trong lĩnh vực văn học nghệ thuật?
PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân: Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, diễn ra trong bối cảnh đất nước tiếp tục triển khai các định hướng lớn được xác lập tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cũng như thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đây là dấu mốc thể hiện bước chuyển có tính chiến lược trong việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn phát triển mới. Không chỉ khẳng định vị trí, vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước trong thời kỳ mới.
Bên cạnh đó, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI cũng tạo ra không gian, động lực mới để các lĩnh vực, trong đó có văn học nghệ thuật phát huy đầy đủ vai trò của mình trong đời sống xã hội. Thông qua Đại hội, vai trò của văn học nghệ thuật được mở rộng cả về chiều sâu lẫn tầm vóc, không chỉ dừng lại ở hoạt động sáng tạo, mà còn trở thành một lực lượng quan trọng tham gia định hướng giá trị, bồi đắp nền tảng tinh thần và khơi dậy tinh thần đồng thuận xã hội. Đồng thời, là dịp để văn học nghệ thuật được nhìn nhận trong mối quan hệ hữu cơ với sự phát triển chung của đất nước, gắn chặt hơn với thực tiễn đời sống và những vấn đề lớn của xã hội. Chính từ đó, văn học nghệ thuật góp phần thiết thực vào việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh nội sinh cho sự phát triển của đất nước.
PV: Trong việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, những định hướng lớn nào cần được ưu tiên để văn học nghệ thuật thực sự trở thành cầu nối giữa các tầng lớp nhân dân?
PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân: Để văn học nghệ thuật thực sự trở thành cầu nối bền chặt giữa các tầng lớp nhân dân trong việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trước hết cần quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả các định hướng lớn về phát triển văn hóa đã được xác lập trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các chủ trương, chính sách liên quan. Đây chính là nền tảng, tạo hành lang pháp lý và động lực mới cho hoạt động sáng tạo, đồng thời nâng cao trách nhiệm xã hội của đội ngũ văn nghệ sĩ. Từ những cơ sở đó, văn học nghệ thuật cần phát huy mạnh mẽ chức năng phản ánh đời sống, lan tỏa các giá trị nhân văn, hướng tới con người và những vấn đề cấp thiết của xã hội, qua đó tạo sự đồng cảm, chia sẻ và củng cố sự đồng thuận trong các tầng lớp nhân dân. Việc mở rộng không gian tiếp cận, đưa văn học nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, nhất là ở cơ sở, cũng là yếu tố quan trọng để tăng cường tính kết nối xã hội.
Cùng với đó, việc phát huy vai trò tập hợp, định hướng của các tổ chức chính trị - xã hội, trong đó có Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam là yếu tố quan trọng nhằm tạo sự gắn kết giữa đội ngũ văn nghệ sĩ với đời sống xã hội. Những chủ trương, chính sách cụ thể, nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả sẽ tiếp tục là “kim chỉ nam” để văn học nghệ thuật phát huy vai trò kết nối, đồng hành cùng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn mới.Top of FormBottom of Form
PV: Đại hội là dấu mốc lịch sử, mở đầu cho nhiệm kỳ vận hành bộ máy với tầm vóc và chặng đường phát triển mới, khi các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Theo ông, sự thay đổi này đặt ra những cơ hội và thách thức gì đối với hoạt động sáng tạo cũng như cơ chế vận hành của Liên hiệp và các hội văn học nghệ thuật trong thời gian tới?
PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân: Việc kiện toàn hệ thống tổ chức theo hướng trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam mở ra cơ hội quan trọng để tăng cường tính liên kết, thống nhất trong hoạt động, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho văn học nghệ thuật gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội và phát huy vai trò trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đối với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và các hội chuyên ngành, đây là điều kiện để tiếp tục đổi mới tổ chức, tinh gọn bộ máy theo tinh thần các nghị quyết của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động và chất lượng sáng tạo.
Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về cơ chế vận hành và trách nhiệm xã hội của đội ngũ văn nghệ sĩ. Hoạt động sáng tạo không chỉ dừng ở giá trị nghệ thuật, mà cần gắn với nhiệm vụ chính trị, với yêu cầu lan tỏa giá trị nhân văn, củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội. Do đó, cùng với cơ hội phát triển, Liên hiệp và các hội chuyên ngành cần chủ động thích ứng, nâng cao năng lực tổ chức và định hướng sáng tạo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
PV: Nhìn từ thực tiễn hoạt động của Liên hiệp và các hội, ông có đề xuất gì để tăng cường tính liên kết, phối hợp và tạo nên sức mạnh tổng hợp giữa các hội văn học nghệ thuật và các tổ chức thành viên trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam?
PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân: Khi trở thành thành viên chính thức của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp và các hội văn học nghệ thuật đứng trước yêu cầu cao hơn về tính liên kết và phối hợp hành động. Trước hết, cần tăng cường kết nối giữa các hội chuyên ngành trên cơ sở tôn trọng đặc thù sáng tạo của từng lĩnh vực, đồng thời xây dựng các chương trình, chủ đề chung mang tính liên ngành, hướng tới những vấn đề lớn của đời sống xã hội.
Quan trọng hơn, cần mở rộng sự phối hợp với các tổ chức thành viên trong hệ thống Mặt trận như: nông dân, công nhân, thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh, doanh nhân… qua đó đưa văn học nghệ thuật gắn bó sâu sắc hơn với thực tiễn, phản ánh đa dạng đời sống và nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân. Sự liên kết này sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp của đội ngũ văn nghệ sĩ cả nước, góp phần nâng cao chất lượng sáng tạo và khả năng lan tỏa của tác phẩm.
Cùng với đó, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà còn mở rộng tới việc tập hợp, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ trong sự nghiệp phát triển đất nước. Với vị thế là trung tâm liên kết các lực lượng xã hội, Mặt trận thực sự sẽ trở thành một “đòn bẩy” quan trọng, tạo môi trường và động lực để văn học nghệ thuật phát triển, qua đó góp phần bồi đắp nền tảng tinh thần, định hình hệ giá trị và phát triển toàn diện con người Việt Nam trong giai đoạn mới.
PV: Ông kỳ vọng điều gì vào những thông điệp, quyết sách của Đại hội đối với đội ngũ văn nghệ sĩ?
PGS.TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân: Đại hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ gửi đi những thông điệp rõ ràng về vai trò, trách nhiệm của đội ngũ văn nghệ sĩ trong giai đoạn mới, đồng thời ban hành các quyết sách đủ mạnh để khơi dậy tinh thần dấn thân, bản lĩnh sáng tạo và ý thức phục vụ cộng đồng. Quan trọng hơn, các định hướng của Đại hội cần tạo điều kiện để văn nghệ sĩ phát huy năng lực trong môi trường hội nhập, gắn sáng tạo với thực tiễn đời sống, qua đó lan tỏa sâu rộng các giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần củng cố nền tảng tinh thần xã hội và nâng cao vị thế văn hóa của đất nước trên trường quốc tế.
Cảm ơn những chia sẻ của ông!

Chiều 4/5, tại Hà Nội, Ban Thường trực UBTƯ MTTQ Việt Nam tổ chức họp báo thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc...
Bình luận