Độc tố từ nấm mốc - “Kẻ kích hoạt” hàng loạt bệnh nguy hiểm tiềm ẩn

Khi ô nhiễm không khí trong nhà trở thành “gánh nặng sức khỏe” bị bỏ quên

Trong những năm gần đây, ô nhiễm không khí ngoài trời ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm của xã hội. Tuy nhiên, song song với đó, ô nhiễm không khí trong nhà – đặc biệt là các tác nhân sinh học vẫn đang bị xem nhẹ, dù con người dành 90% thời gian sinh hoạt trong các không gian kín.

Khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của nấm mốc

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp nấm mốc vào nhóm tác nhân ô nhiễm không khí trong nhà phổ biến nhất trên toàn cầu, đồng thời cũng là một trong những mối nguy đáng lo ngại nhất, với khả năng sản sinh độc tố, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, suy giảm miễn dịch và thậm chí là ung thư.

Không chỉ xuất hiện ở phòng tắm hay nhà bếp, nấm mốc ngày càng lan rộng sang nhiều không gian sinh hoạt khác. Đáng chú ý, nhiều gia đình thừa nhận rằng sự hiện diện của nấm mốc đã trở thành điều “bình thường”, bởi tình trạng này quá phổ biến.

Tuy nhiên, sự “bình thường” ấy lại tiềm ẩn những nguy cơ đáng lo ngại đối với môi trường sống và sức khỏe hằng ngày khi một số loại nấm mốc có khả năng phát triển thành độc tố, ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến sức khỏe, đặc biệt đối với những nhóm dễ tổn thương như trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu.

Độc tố từ nấm mốc: Mối nguy “tồn lưu” ngay cả khi nấm mốc đã được xử lý

Theo các chuyên gia, sự gia tăng độc tố từ nấm mốc trong nhà ở hiện đại không chỉ bắt nguồn từ độ ẩm cao, mà còn liên quan đến đặc điểm không gian khép kín và lối sinh hoạt thay đổi. Việc hạn chế thông gió, thiếu ánh sáng tự nhiên, sử dụng vật liệu dễ hút ẩm cùng thói quen vệ sinh và bảo dưỡng thiết bị điện lạnh chưa phù hợp đã tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển và phát tán độc tố.

Đằng sau lớp tường bong tróc và mùi ẩm mốc khó chịu, nấm mốc còn là hiểm họa sức khỏe, với nguy cơ sản sinh độc tố ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức đề kháng của con người

Đáng lo ngại, ngay cả khi không còn dấu hiệu nấm mốc rõ ràng, độc tố từ nấm mốc vẫn có khả năng tồn lưu dai dẳng trong không khí, bám vào đồ nội thất, rèm cửa, quần áo và âm thầm xâm nhập vào cơ thể con người qua đường hô hấp. Chính đặc tính tiềm ẩn này khiến con người khó kiểm soát và thường không được phản ứng kịp thời trước sự xâm nhập của bào tử nấm cho đến khi sức khỏe bắt đầu xuất hiện những biểu hiện bất thường.

Ở người có hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể không thể nhận biết và phản ứng kịp thời với sự xâm nhập của độc tố từ nấm mốc

Khi triệu chứng bị “đơn giản hóa” bởi lầm tưởng

Nhiều biểu hiện sức khỏe liên quan đến môi trường sống trong nhà như ho kéo dài, nghẹt mũi tái phát, dị ứng không rõ nguyên nhân hay mệt mỏi mãn tính thường bị quy về thời tiết, căng thẳng hoặc tuổi tác. Chính sự “đơn giản hóa” này trở thành điểm mù trong chăm sóc sức khỏe, khi không ít gia đình mặc nhiên cho rằng không gian sống an toàn nếu không thấy mảng mốc lan rộng và rõ ràng, từ đó chỉ tập trung xử lý biểu hiện bên ngoài mà bỏ qua việc tìm hiểu và kiểm soát nguyên nhân gốc rễ.

Không ít hộ gia đình đã chủ động áp dụng các giải pháp quen thuộc như vệ sinh nhà cửa thường xuyên, sử dụng máy lọc không khí, trồng cây xanh hoặc kiểm soát độ ẩm. Những biện pháp này có tác dụng nhất định trong việc cải thiện cảm nhận về không gian sống, giảm mùi khó chịu và một số tác nhân ô nhiễm dễ nhận biết.

Lau chùi và dọn dẹp thường xuyên là biện pháp thường ngày các gia đình lựa chọn để loại bỏ nấm mốc, vi khuẩn và ngăn mùi hôi

Tuy cảm giác ‘dễ thở’ có thể tạo ra sự yên tâm nhất thời, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc không khí đã thực sự an toàn. Các loại độc tố từ nấm mốc được sản sinh ra từ nhiều loại nấm mốc thường gặp, có khả năng chịu nhiệt độ cao cũng như kháng lại các chất tẩy rửa bề mặt. Chính vì thế, việc chỉ dựa vào các biện pháp vệ sinh thông thường không thể loại bỏ triệt để các độc tố, và sự chủ quan trong vấn đề này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe về lâu dài.

Từ thực tế đó, một vấn đề cốt lõi được đặt ra: khi các triệu chứng bị đơn giản hóa, nguy cơ sức khỏe cũng bị đánh giá thấp. Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết về những giải pháp kiểm soát không khí trong nhà mang tính chuyên sâu hơn, có khả năng tác động trực tiếp vào các tác nhân sinh học vô hình, nhằm bảo vệ sức khỏe gia đình một cách lâu dài và bền vững.