Khi những đôi cánh thiên nga bay lên giữa Nhà hát TP Hồ Chí Minh

Tôi bước vào sảnh nhà hát khi kim đồng hồ mới nhích sang số 7, nhưng từ rất sớm, ghế ngồi trong khán phòng không còn một chỗ trống. Ánh mắt ai nấy đều lấp lánh sự háo hức, chờ đợi.

Từ tận Hà Nội xa xôi, NSND - Đạo diễn Opera Văn Hà, ở tuổi 92 sức yếu chẳng thể vào Nam trực tiếp bước chân lên những bậc thang nhà hát, vẫn bồi hồi gửi gắm con cháu theo dõi từng màn diễn. Ông dõi theo tác phẩm không chỉ bởi tình yêu tha thiết với nghệ thuật hàn lâm, mà còn bởi niềm tự hào sâu sắc dành cho người con trai của mình, Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My, Giám đốc Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ kịch TP.HCM (HBSO), người chỉ huy dàn nhạc và chịu trách nhiệm chỉ đạo nghệ thuật cho đêm diễn lịch sử này. 

Đêm diễn đã bừng sáng ngay từ những phút giây đầu tiên, khi Nhạc trưởng Lê Ha My sải bước trên thảm đỏ tiến vào thánh đường nghệ thuật. Nét tự tin, bản lĩnh và phong thái lịch lãm của anh thu hút mọi ánh nhìn của công chúng. Khi anh bước xuống hố nhạc, cùng toàn hề dàn nhạc cúi chào khán giả trong những tràng vỗ tay giòn giã, và rồi giơ cao đôi tay vươn lên cất nhịp cho toàn dàn nhạc vang lên những giai điệu đầu tiên, cả khán phòng như lặng đi vì xúc động.

Nhạc trưởng Lê Ha My

Nhạc nổi lên, bày thiên nga cất cánh. Trong suốt ba tiếng đồng hồ, từng cái vẫy gậy, từng ánh mắt chỉ huy thần thái của Lê Ha My đã dẫn dắt toàn bộ dàn nhạc và sân khấu múa hòa quyện làm một. Không hề quá lời khi nói rằng, chính Lê Ha My là ngôi sao sáng, thắp sáng trọn vẹn đêm diễn nghệ thuật đỉnh cao này. 

Gần 150 năm đã trôi qua kể từ khi những nốt nhạc đầu tiên của Pyotr Ilyich Tchaikovsky cất lên trên đất Nga, Hồ Thiên Nga vẫn sừng sững như một biểu tượng bất hủ của ballet cổ điển. Ở đó, ngôn ngữ cơ thể giàu biểu cảm hòa quyện trọn vẹn với những giai điệu đong đầy tình cảm, khắc họa nên thiên tình sử lãng mạn nhưng vô cùng kịch tính giữa Hoàng tử Siegfried và nàng Thiên nga Odette. Nhưng đêm qua, trên sân khấu HBSO, sự kinh điển ấy không còn là một ký ức từ phương Tây xa xôi, mà đã thở cùng nhịp thở của khán giả Thành phố Hồ Chí Minh, trong một quy mô hoàn chỉnh và lộng lẫy chưa từng thấy. 

Nhạc kịch "Hồ Thiên Nga"

Cảm giác được thưởng thức một tác phẩm kéo dài 3 tiếng đồng hồ, với âm nhạc vang lên trực tiếp từ hố nhạc bởi hàng chục nhạc công tài năng dưới bàn tay chỉ huy của Lê Ha My, là một đặc ân tuyệt vời của thính giác và thị giác. Mỗi nhịp vẫy gậy chỉ huy của người nhạc trưởng tài hoa như kéo theo hàng trăm chuyển động mềm mại nhưng chuẩn xác của các vũ công. Giữa không gian huyền ảo, sự phối hợp giữa tập thể nghệ sĩ HBSO và các tài năng trẻ từ Trường Trung cấp Múa TP.HCM đã tạo nên những nhịp xoay, những bước nhảy điêu luyện đến kinh ngạc. 

Dưới bàn tay dàn dựng tài hoa của biên đạo Johanne Jakhelln Constant, những tên tuổi vũ công trẻ như Đỗ Hoàng Khang Ninh, Chika Tatsumi, Lê Đức Anh, Sùng A Lùng, Phạm Trịnh Phương... đã cống hiến một đêm diễn thăng hoa đến tuyệt vời, tinh tế đến mức dường như không thể làm tốt hơn được nữa. Từng bước nhảy thanh thoát, từng ánh mắt và nét biểu cảm quyến rũ của họ đã làm rung động hàng trăm trái tim người xem có mặt trong khán phòng. 

Để đạt được sự đồng bộ tuyệt đối giữa nhịp gậy chỉ huy và từng động tác xoay người trên sân khấu đòi hỏi một sự nỗ lực và bản lĩnh phi thường. Đó là những ngày tháng lao động nghệ thuật đầy hứng khởi và nhiệt tình. Đêm qua, HBSO đã chứng minh cho người yêu nghệ thuật thấy rằng, họ hoàn toàn đủ năng lực để dàn dựng và làm chủ những kiệt tác kinh điển thế giới theo đúng chuẩn mực quốc tế khắt khe nhất. 

Sự kiện Hồ Thiên Nga sáng đèn không phải là một vệt sáng đơn lẻ, mà nằm trong một chiến lược nghệ thuật dài hơi và bài bản của HBSO trong năm 2026. Ngay trước đợt công diễn này, nhà hát đã mở màn chuỗi nghệ thuật đặc sắc bằng kiệt tác Opera Madame Butterfly (Bà Bướm) của Puccini, một sự hợp tác quốc tế sang trọng giữa HBSO và Tổng Lãnh sự quán Italia.

Sự nối tiếp liên tục từ Madame Butterfly đến Hồ Thiên Nga khẳng định sức sáng tạo dồi dào, nội lực bền bỉ của dàn nghệ sĩ, đồng thời thể hiện khát vọng nâng tầm TP Hồ Chí Minh trở thành một trung tâm văn hóa - nghệ thuật sôi động, điểm đến của những giá trị tinh hoa nhân loại. 

Khi những nốt nhạc cuối cùng ngân vang rồi lắng dần vào không gian tráng lệ của khán phòng, cả Nhà hát Thành phố như vỡ òa trong những tràng vỗ tay kéo dài không ngớt. Dưới ánh đèn sân khấu rực rỡ, khoảnh khắc Nhạc trưởng Lê Ha My cùng dàn nhạc và toàn thể dàn vũ công sánh bước bên nhau cúi chào khán giả đã trở thành một biểu tượng đẹp đẽ của sự thăng hoa và thành công rực rỡ. Đêm diễn không chỉ đơn thuần là thắng lợi của một kiệt tác ballet, mà còn là một cột mốc vàng khẳng định bản lĩnh, nội lực và tầm vóc vượt bậc của HBSO.

Rời Nhà hát khi đêm đã về khuya, bước đi giữa lòng thành phố lung linh ánh đèn, trong tôi trào dâng một niềm xúc động khó tả.

Từ thâm tâm, tôi muốn gửi tới đạo diễn Opera Văn Hà ở Hà Nội xa xôi một thông điệp trọn vẹn tình nghĩa: Niềm tin mãnh liệt vào sự trưởng thành thực sự của dòng nghệ thuật hàn lâm tại Thành phố Hồ Chí Minh. HBSO hôm nay, dưới sự dẫn dắt của những tài năng trẻ chín muồi như Nhạc trưởng Lê Ha My, không chỉ kế thừa ngọn lửa đam mê từ thế hệ cha anh, mà còn đang tự tin mở ra một chương mới đầy kiêu hãnh. Nhà hát TP.HCM sẽ luôn là thánh đường nghệ thuật bất diệt, nơi thắp sáng những ước mơ hàn lâm, đưa văn hóa thành phố vươn tầm cao mới và tự hào sánh vai cùng các trung tâm nghệ thuật lớn trên thế giới.

Tin rằng trong các đêm diễn tiếp theo (đợt một: 15-16/8/2026 và đợt hai: 22-23/8/2026), Hồ Thiên Nga sẽ tiếp tục lan tỏa tình yêu nghệ thuật thuần khiết, thắp sáng tâm hồn của khán giả thành phố.