“Hương chè Đại Phúc”- Khúc hát miền di sản

Từ miền di sản lịch sử đến bản tình ca của đất và người

Ngay từ những câu hát mở đầu, “Hương chè Đại Phúc” đã tạo nên không gian nghệ thuật giàu chiều sâu văn hóa:

“Miền di sản in bóng thời gian

Đất linh thiêng ôm dáng hình non nước”

Hai câu hát mang sắc thái sử thi nhưng vẫn mềm mại chất thơ. Nhạc sĩ không đi vào mô tả cụ thể ngay từ đầu mà mở ra bằng cảm xúc khái quát về một miền đất giàu truyền thống. “Miền di sản” ở đây không chỉ là cảnh sắc hay địa danh, mà còn là lớp trầm tích văn hóa, lịch sử được hun đúc qua nhiều thế hệ.

Đồng chí Nguyền Nam Tiến (bên trái) Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Phúc trao đổi với Nhà báo - Nhạc sĩ Tào Khánh Hưng - Nguyên Phó Tổng biên tập Báo Xây dựng về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của xã Đại Phúc sau 1 năm hoạt động theo mô hình chính quyền mới . Ảnh: Hà Khánh Linh

Đại Phúc hôm nay là sự kết tinh của nhiều vùng quê giàu truyền thống cách mạng thuộc huyện Đại Từ xưa - vùng đất ATK nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên. Vì thế, trong ca khúc, người nghe cảm nhận rõ hơi thở lịch sử lan tỏa qua từng câu chữ:

“Dấu chân tiên tổ vọng về năm tháng

Tiếng chuông chùa ngân giữa ngàn mây”

Ca từ giàu hình ảnh và tính biểu tượng. “Dấu chân tiên tổ” gợi nhắc cội nguồn dân tộc, hành trình dựng làng, giữ nước của cha ông. Trong khi đó, “tiếng chuông chùa ngân giữa ngàn mây” mở ra không gian tâm linh thanh tịnh của miền trung du Bắc Bộ - nơi con người luôn sống trong sự hòa hợp giữa thiên nhiên và văn hóa truyền thống.

Ở phương diện nghệ thuật, đây là lối viết giàu chất điện ảnh. Chỉ bằng vài nét chấm phá, nhạc sĩ đã dựng nên không gian nhiều tầng: có chiều sâu lịch sử, có độ cao của núi non, có sự ngân vang của đời sống tâm linh và cả nhịp thở chậm rãi của thời đại.

Âm nhạc chạm tới chiều sâu đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Một trong những giá trị nổi bật của ca khúc là việc kết nối truyền thống cách mạng với cảm xúc âm nhạc hiện đại.

Nhà báo - nhạc sĩ Tào Khánh Hưng thắp hương tại Di tích lịch sử quốc gia: Địa điểm công bố “ Ngày Thương binh - Liệt sỹ toàn quốc” (27/7/1947), tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên (nay là tổ dân phố Bàn Cờ, xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên). Ảnh: Hà Khánh Linh

Nhạc sĩ khéo léo đưa vào tác phẩm hình ảnh Bác Hồ và vùng đất Hùng Sơn - nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng:

“Nhớ năm ấy, Bác về cùng bà con lội ruộng

Ánh mắt Người sưởi ấm những mùa vui”

Câu hát giản dị nhưng giàu sức gợi. Hình ảnh Bác Hồ hiện lên gần gũi, thân thương giữa đồng ruộng, giữa cuộc sống của Nhân dân. Không cần những mỹ từ lớn lao, chỉ bằng “ánh mắt Người”, nhạc sĩ đã truyền tải được tình cảm ấm áp và niềm tin mà Bác dành cho Nhân dân nơi đây.

Đặc biệt, ca khúc gợi nhắc Hùng Sơn - nơi có Di tích lịch sử 27/7, địa điểm công bố Ngày Thương binh - Liệt sĩ toàn quốc 27/7/1947:

“Hùng Sơn đó, địa chỉ hồng soi lối

Đạo lý ngàn đời ‘Uống nước nhớ nguồn’”

“Địa chỉ hồng” là cách gọi giàu tính biểu tượng đối với những vùng đất cách mạng. Chỉ hai câu hát nhưng hàm chứa chiều sâu tri ân và đạo lý dân tộc. Nhạc sĩ đã đặt lịch sử vào trong âm nhạc không bằng diễn ngôn khô cứng mà bằng cảm xúc tự nhiên, mềm mại.

Đó cũng là thành công của ca khúc: làm cho lịch sử trở nên gần gũi, có hơi ấm và có sức lay động.

Hồ Núi Cốc và huyền thoại nàng Công - chàng Cốc trong không gian âm nhạc

Nếu phần đầu ca khúc mang màu sắc lịch sử - văn hóa thì phần giữa lại mở ra không gian thiên nhiên giàu chất thơ của Đại Phúc hôm nay.

“Hồ Núi Cốc xanh như ngọc giữa mây ngàn

Chuyện chàng Cốc, nàng Công còn thương nhớ”

Hồ Núi Cốc hiện lên vừa thực vừa huyền ảo. So sánh “xanh như ngọc” giúp mặt hồ mang vẻ đẹp lung linh, trong trẻo. Còn huyền thoại nàng Công - chàng Cốc lại làm tăng chiều sâu văn hóa và nét lãng mạn cho bài hát.

Trong âm nhạc Việt Nam, không nhiều ca khúc có thể dung hòa cùng lúc yếu tố địa lý, huyền thoại dân gian và cảm xúc hiện đại một cách tự nhiên như vậy. Nhạc sĩ Tào Khánh Hưng đã đưa truyền thuyết vào ca từ bằng giọng kể mềm mại, để huyền thoại trở thành một phần của tâm hồn vùng đất.

Không dừng ở đó, tác phẩm còn mở rộng không gian văn hóa Việt Bắc qua câu hát: “Điệu Then ngân cùng tính tẩu vang xa...”

Đây là chi tiết rất đắt giá. Tiếng đàn tính, điệu Then không chỉ là âm thanh dân gian mà còn là hồn cốt văn hóa vùng Việt Bắc. Sự xuất hiện của chất liệu này giúp bài hát có chiều sâu bản sắc, đồng thời tạo màu sắc âm nhạc riêng biệt.

Hương chè - linh hồn của vùng đất Đại Phúc

Nhà báo - Nhạc sĩ Tào Khánh Hưng cùng cán bộ xã Đại Phúc thăm những đồi chè trải dài xanh ngát - tạo nguồn cảm hứng cho “Hương chè Đại Phúc” ra đời. Ảnh: Hà Khánh Linh

Điệp khúc của ca khúc là phần giàu cảm xúc và dễ tạo sức lan tỏa nhất:

“Phúc Xuân, Phúc Trìu xanh mướt chè xanh

Ướp tình quê nồng đượm, hương chè Đại Phúc bay xa...”

Chè không chỉ là cây trồng đặc sản mà đã trở thành biểu tượng văn hóa của vùng đất này. Hình ảnh “chè xanh” được lặp lại như một nét nhấn giàu nhạc tính, gợi màu xanh của đồi chè, của sự sống và của hy vọng.

Đặc biệt, cụm từ “ướp tình quê” là cách diễn đạt giàu chất thơ. Hương chè ở đây không chỉ là hương vị của sản vật quê hương mà còn là hương của nghĩa tình, của ký ức và bản sắc.

Ca khúc vì thế vượt ra khỏi phạm vi một bài hát quảng bá địa phương. Nó mang chiều sâu cảm xúc của một tác phẩm nghệ thuật thực sự.

Đại Phúc, vùng đất đang chuyển mình mạnh mẽ

Điều đáng quý trong “Hương chè Đại Phúc” là tác giả không chỉ hoài niệm quá khứ mà còn hướng mạnh về tương lai.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền mới, xã Đại Phúc được hình thành trên cơ sở hợp nhất thị trấn Hùng Sơn cùng các xã Phúc Xuân, Phúc Trìu, Tân Thái và Phúc Tân. Một năm đi vào hoạt động, Đại Phúc đã cho thấy tinh thần đoàn kết, đồng lòng và khát vọng phát triển mạnh mẽ.

Những câu hát:

“Sức trẻ vươn mình đón kỷ nguyên mới

Hạnh phúc đong đầy, sáng mãi một miền quê...”

đã phản ánh sinh động tinh thần ấy.

Từ một vùng quê trung du giàu truyền thống, Đại Phúc hôm nay đang từng bước trở thành điểm sáng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và dịch vụ của Thái Nguyên. Các dự án lớn như Flamingo, sân golf, khu nghỉ dưỡng cùng hệ thống hạ tầng mới đang tạo nên diện mạo hiện đại cho vùng đất này. Những đảo xanh nhấp nhô trên Hồ Núi Cốc, những nương chè trải dài, những con đường mới mở rộng… tất cả đang tạo động lực phát triển mới cho Đại Phúc.

Ca khúc vì thế mang hơi thở của thời đại. Một vùng đất vừa giữ gìn cội nguồn vừa mạnh mẽ hội nhập.

Âm nhạc mềm mại chất thơ, giàu tính cộng đồng

Ở góc độ chuyên môn, “Hương chè Đại Phúc” mang màu sắc bán dân gian đương đại, kết hợp chất trữ tình với âm hưởng sử thi.

Ca từ giàu hình ảnh tạo nên cấu trúc mở, dễ phổ nhạc theo phong cách ballad quê hương kết hợp âm hưởng dân gian Việt Bắc. Những câu hát dài, giàu nguyên âm mở như:

“Ướp tình quê nồng đượm, hương chè Đại Phúc bay xa...”

hay:

“Yêu lắm quê mình... Đại Phúc yêu thương...”

rất thuận lợi để tạo những nốt ngân dài, mở không gian âm nhạc rộng và sâu.

Điểm mạnh của bài hát là tính cộng đồng cao. Người dân ở từng vùng trong xã mới đều thấy mình hiện diện trong tác phẩm: Hùng Sơn có di tích lịch sử, Phúc Xuân - Phúc Trìu có chè xanh, Tân Thái có Hồ Núi Cốc, Phúc Tân có những đảo xanh và cảnh sắc nên thơ.

Đây chính là cách âm nhạc góp phần kết nối cộng đồng, tạo sự đồng thuận và niềm tự hào về vùng đất mới sau sáp nhập.

Đồng chí Nguyễn Nam Tiến, Bí thư Đảng ủy xã, Chủ tịch HĐND xã Đại Phúc cho rằng, “Hương chè Đại Phúc” không chỉ là một ca khúc nghệ thuật mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh quê hương Đại Phúc đến với công chúng cả nước.

Theo đồng chí Nguyễn Nam Tiến, bài hát đã thể hiện được chiều sâu văn hóa, truyền thống cách mạng và tinh thần đổi mới của địa phương:

“Ca khúc gợi lên niềm tự hào về vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng. Đặc biệt, bài hát đã khắc họa khá đầy đủ vẻ đẹp thiên nhiên, con người và khát vọng phát triển của Đại Phúc trong giai đoạn mới. Đây không chỉ là một tác phẩm âm nhạc mà còn là sự cổ vũ tinh thần đoàn kết, tạo động lực để cán bộ và nhân dân chung sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển.”

Đồng chí cũng nhấn mạnh rằng, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 3 cấp, xã Đại Phúc đã từng bước ổn định tổ chức, phát huy sức mạnh đoàn kết, khai thác tốt tiềm năng du lịch sinh thái và nông nghiệp đặc trưng.

Trong bối cảnh ấy, những tác phẩm nghệ thuật như “Hương chè Đại Phúc” có ý nghĩa quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh địa phương, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu quê hương trong mỗi người dân.

Một bản hòa ca của ký ức, hiện tại và tương lai

Có thể nói, “Hương chè Đại Phúc” là một trong những ca khúc giàu tính địa phương nhưng vẫn mang được tinh thần thời đại.

Ở đó có ký ức ATK, có đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, có huyền thoại nàng Công - chàng Cốc, có màu xanh đồi chè và cũng có khát vọng phát triển của một vùng quê đang đổi mới từng ngày.

Điểm tạo nên màu sắc riêng cho “Hương chè Đại Phúc” chính là phần âm nhạc mang phong cách Pop Ballad pha Rock.

Chất Ballad giúp ca khúc giữ được độ sâu lắng, mềm mại ở những đoạn kể chuyện và hồi tưởng lịch sử. Trong khi đó, chất Rock xuất hiện ở các đoạn điệp khúc và cao trào lại tạo nên nguồn năng lượng mạnh mẽ, trẻ trung.

Sự kết hợp ấy khá phù hợp với tinh thần tác phẩm: Đại Phúc không chỉ là miền ký ức mà còn là vùng đất đang vươn mình trong thời đại mới.

Đặc biệt, câu hát:“Đại Phúc sức trẻ vươn mình đón kỷ nguyên mới” khi đặt trên nền phối khí Rock sẽ tạo hiệu ứng mạnh về tinh thần chuyển động và khát vọng phát triển.

Giữa nhịp sống hiện đại hôm nay, những câu hát “Yêu lắm quê mình... Đại Phúc yêu thương...” vang lên như tiếng lòng tha thiết của người con dành cho quê hương - một miền đất đang bừng sáng bởi truyền thống, nghĩa tình và khát vọng vươn xa.