Vũ điệu thiên nhiên trong "Thiên Vũ" của Đoàn Quỳnh Như

Với sự trở về lần này từ Đức, đúng ba năm sau cuộctriển lãm đầu tiên “Khiêu vũ tới trập trùng” (2022), qua những nỗ lực cưu mang và hoàn thành, Đoàn Quỳnh Như “dắt díu” theo khoảng 30 tác phẩm mới (bằng chất liệu acrylic và chất liệu tổng hợp trên bố) cho thấy tinh thần bứt phá và khám phá chất liệu trong cách xử lí màu và kết cấu đa dạng thích hợp cho ý tưởng của từng tác phẩm. Có thể coi loạt tranh mới đánh dấu cho một mốc son trong nghệ thuật của cô về bút pháp lẫn chất liệu, với năng lượng nội tâm tuôn trào nhịp điệu và sắc màu trữ tình như một bản giao hưởng thị giác.

Cuộc triển lãm lần này lấy tiêu đề "Thiên Vũ" (Dance of Nature) diễn ra tại TP Hồ Chí Minh và sau đó tại Huế, loạt tranh với những nhan đề đầy chất thơ, mỗi tác phẩm là mỗi mộng cảnh phơi mở sự trải nghiệm huyền bí mà cõi thiên nhiên và vũ trụ vĩ mô cũng chính là ánh chiếu “tòa thiên nhiên” của con người vi mô. 

Họa sĩ Đoàn Quỳnh Như tại Triển lãm "Thiên Vũ"

"Thiên Vũ" là một tụng ca thiên nhiên, người xem hẳn sẽ cảm nhận được các tầng sắc thái cảm xúc của mỗi tác phẩm, ta hãy nghe chính lời họa sĩ tự sự: “có lúc hân hoan như núi đồi nhấp nhô trong ánh bình minh huy hoàng, lúc an nhiên tĩnh lặng như dòng sông đầy suy tư trước cảnh sắc biến đổi, có lúc chênh vênh cô quạnh như cánh đồng mùa đông tuyết phủ, có khi như viễn mộng vừa bay bổng lại vừa thích thú mạo hiểm khám phá mổ xẻ từng lớp địa tầng sỏi đá soi thấu suối khe lạch nguồn hay nội tại chính ta. Rồi lang thang núi non lạ lẫm, chợt tò mò với lối mòn hun hút luồn qua lau lách, tới cuối con đường hình như trắng loáng sa mạc hiện ra. Từng bước đi cho tới khi mệt lả khát bỏng tức thì đối diện với cơn mưa trùng trùng hay khu rừng già buông rèm bí ẩn. Rồi ta cũng biến tan chẳng còn dấu vết. Còn lại trăng sao thiên nhiên sừng sững diễm kỳ…”.

Tiếp theo những cảm thức trên về sự kì ảo của tạo hóa, họa sĩ có lúc đượm nỗi thương cảm khi thân thể Mẹ Đất phải hứng chịu những vết thương và tai ương do những đứa con của mình gây ra, những hố bom cày nát, thiên tai, sự tàn phá và khai thác vô độ của con người do lòng tham, “những cánh rừng bị khai tử, bao nhiêu dòng sông khô cạn, thiếu nước thiếu sự sống, đất phì nhiêu biến thành hoang mạc, sự thiếu hụt thựcphẩm ngày càng tăng, giá cả tăng, đói kém tăng, càng về sau các thế hệ càng hứng chịu hậu quả nặng nề …”. Ở đây, nghệ thuật thị giác là một tiếng nói tác động tới cảm xúc và ý thức trách nhiệm của người xem đối với sự sống còn trong ngôi nhà chung của nhân loại.

Một tác phẩm trong Triển lãm "Thiên Vũ" của Đoàn Quỳnh Như

Như vậy, "Thiên Vũ" là một cách thể hiện ý thức Gaia (Mẹ Thiên Nhiên hay Mẹ Đất trong tiếng Hi Lạp) do nhà khoa học James Lovelock đề xướng mấy chục năm qua đang trở thành phong trào sinh thái toàn cầu. Thuyết Gaia đưa ra ý tưởng hành tinh của chúng ta làmột thực thể sống, một siêu sinh vật (như Baudelaire hình dung Mẹ Đất như một nương tử khổng lồ nằm duỗi thân, hình thể bao la huy hoàng và man dại, những đứa con nem nép, bò leo trên thân nàng) mãi hít và thở với nhịp tim đập và tự điều chỉnh trạng thái cân bằng để duy trì sự sống cho muôn loài. Sự cân bằng nội môi này của trái đất, như Da Vinci cũng từng nói: “Trong những phát minh của Thiên nhiên, không có gì thiếu mà cũng không có gì thừa.”

Ý thức Gaia của "Thiên vũ" hàm chứa trong những tác phẩm đẹp như mộng cảnh của Đoàn Quỳnh Như cũng là thông điệp mang niềm hi vọng cho việc chữa lành trái đất – ngôi nhà quê hương của chúng ta.