Hình ảnh Bác Hồ ở Ấn Độ

Ngay từ khi tôi còn là sinh viên, những năm 70 của thế kỷ trước, qua đọc báo, tôi đã biết sự kiện Bác Hồ thăm Ấn Độ và được Thủ tướng Nehru đón tiếp nồng hậu. Tôi lại biết, khi Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad thăm Việt Nam, năm 1959, đã tặng Bác Hồ cây bồ đề được chiết từ cây bồ đề của Ấn Độ ở nơi thiêng nhất, nơi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thành đạo (Bodh Gaya của Ấn Độ) và Bác Hồ đã cho trồng cây bồ đề quý tại chùa Trấn Quốc, Hà Nội như một sự kết nối văn hóa được xây dựng từ nền tảng của mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước. Bây giờ cây bồ đề ấy đã to cao, xum xuê cổ kính.

Tháng 11/2025, con gái tôi đã đưa tôi đi thăm Ấn Độ để chiêm bái đất thiêng Ấn Độ. Ấn tượng của tôi về những hình ảnh về Bác Hồ với Ấn Độ còn sâu sắc hơn rất nhiều khi tôi đến thăm những điểm như bảo tàng Nehru, bảo tàng Gandhi… đều có hình ảnh của Bác Hồ hiện diện. Sau nhiều năm Bác Hồ về tiên tổ, những hình ảnh về Bác Hồ trên đất Phật được các thế hệ Việt Nam và Ấn Độ tôn vinh linh thiêng hơn. 

Ở cố đô Kolkata có đại lộ mang tên Hồ Chí Minh. Nhưng đặc biệt, đại lộ Hồ Chí Minh lại nhìn thẳng vào đại sứ quán của Mỹ ở Kolkata. Con đường đó được đặt tên Hồ Chí Minh từ năm 1970 để nói rằng tình cảm của Ấn Độ với Việt Nam đã có từ lâu.

Tượng Bác Hồ ở Khu ngoại giao đoàn, công viên G20, Thủ đô New Delhi, Ấn Độ.

Khi tôi sang Ấn Độ, tôi có một mơ ước đến thăm những địa chỉ có hình ảnh Bác Hồ ở New Delhi. Cầu được ước thấy, ngày 24/11/2025, tôi đến thăm Đại sứ quán Việt Nam tại New Delhi. Buổi trưa hôm ấy, sau khi ăn cơm với Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Nguyễn Thanh Hải, anh nói, đến thủ đô New Delhi, phải đến tượng đài Bác Hồ ở công viên G20 (G20 Park). Công viên ấy gần Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, đi xe con chỉ 10 phút. Tôi vui quá và bàn với con gái tôi, Lê Thị Thanh Phúc, sẽ đến thăm tượng đài Người. Hai giờ chiều, hai bố con tôi đến công viên G20, nơi có tượng Bác.

Công viên G20 thuộc khu Chanakyapuri của New Delhi (Khu ngoại giao đoàn, nơi đặt nhiều đại sứ quán). Vào đến cổng công viên, ngay từ xa tôi đã nhìn thấy tượng đài Hồ Chí Minh nổi bật giữa công viên đầy những cây xanh cổ kính. Đó là một tượng đài bán thân màu đen bằng đồng. Bức tượng cao khoảng 3,5m, dáng đứng, hướng nhìn về Việt Nam như hướng về quê nhà. Tượng Bác xù xì chứ không trơn bề mặt như những tượng Bác ở các nước khác. Ý tác giả muốn thể hiện đó là một con người trải qua đầy gian truân và gai góc. Nhưng đặc biệt, tác giả tượng đài lại là một nghệ sĩ nổi tiếng của Ấn Độ. Đằng sau tượng Bác khắc dòng chữ tiếng Anh có tên nghệ sĩ: Sculptor Ram V.Sutar Anil Ram Sutar… Tôi đã chụp được tấm ảnh tượng đài Bác Hồ. Một kỷ niệm sâu sắc của đời tôi trong chuyến thăm Ấn Độ. Tượng Bác Hồ ở New Delhi mới được khánh thành ngày 21/6/2022. 

Tại Ấn Độ, hình ảnh Bác với lãnh đạo Ấn Độ, với nhân dân Ấn Độ được xem là biểu tượng của tình hữu nghị vĩ đại của hai nước. Thủ tướng Jawaharlal Nehru là người bạn lớn của Việt Nam, luôn ủng hộ Việt Nam phản đối Đế quốc Mỹ, ủng hộ Việt Nam chống chiến tranh xâm lược của Mỹ. Năm 1958, khi Bác Hồ thăm Ấn Độ, Thủ tướng Jawaharlal Nehru đón tiếp Bác trọng thể cấp Nhà nước kéo dài 10 ngày. Jawaharlal Nehru đã ca ngợi Bác, đại ý: Hồ Chí Minh là một trong những người can trường và đáng kính của thời đại chúng ta. 

Ấn Độ là một trong những quốc gia sớm bày tỏ sự công nhận và ủng hộ, thể hiện lập trường nhất quán đứng về phía Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập và hòa bình. Tượng Bác Hồ ở công viên G20 là một hình ảnh có ý nghĩa sâu sắc ở New Delhi. Đây là nơi thường diễn ra Lễ dâng hoa ngày sinh nhật Bác 19/5 và ngày 2/9, Quốc khánh Việt Nam, nơi sinh hoạt của cộng đồng người Việt ở Thủ đô Ấn Độ, sinh viên, Đại sứ quán Việt Nam.

Ở đây có dòng chữ tiếng Anh: “Ho Chi Minh - Great Leader of the Vietnamese People - Hero of National Liberation”.

Những năm 1965-1975, hàng triệu người Ấn Độ xuống đường biểu tình chống chiến tranh Mỹ tại Việt Nam. Những khẩu hiệu vang dội tại New Delhi, Kolkata: “Hồ Chí Minh - Việt Nam! Indira Gandhi - Việt Nam!”. Nhiều cuộc quyên góp thuốc men, vật phẩm cho Việt Nam được thực hiện. Báo chí Ấn Độ coi Việt Nam là biểu tượng chiến thắng của các dân tộc yếu chống lại cường quyền. Người Ấn Độ gọi Bác bằng sự kính trọng: “Ho Chi Minh - The Asian Hero of Freedom”. Học sinh, sinh viên, tu sĩ, nhà thơ Ấn Độ coi Bác là nguồn cảm hứng tinh thần. Nhiều sự kiện văn hóa, triển lãm, hội thảo quốc tế về Bác Hồ vẫn diễn ra thường xuyên tại Ấn Độ.

Trong lòng Nhân dân Ấn Độ, Bác Hồ là ngọn đuốc của tự do và lương tri nhân loại. Nhân dân Ấn Độ nhìn thấy ở Hồ Chí Minh hình ảnh của chính mình. một dân tộc hiền hòa nhưng kiên cường, yêu chuộng hòa bình nhưng không khuất phục. Những năm tháng chiến tranh ác liệt, trên các quảng trường Ấn Độ, hàng triệu người đã khóc khi nghe tin Hà Nội bị bom Mỹ tàn phá.

Nhiều nhà thơ Ấn Độ đã viết về Việt Nam như viết về quê hương mình. Trong tim họ, “Hồ Chí Minh là ánh sáng không bao giờ tắt”. Ông Nguyễn Thanh Hải, Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ kể lại với tôi, khi ông tham dự Hội thảo về Bác Hồ ở cố đô Kolkata, gặp những người dân hai bên đường họ hô: “Tên anh, tên tôi, tên chúng ta, Việt Nam, Việt Nam, Việt Nam! Hồ Chí Minh! Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh!”. Nghe thế, tôi xúc động vô cùng. Nhưng đặc biệt khi tôi về Bihar School of Yoga ở Munger, ở trường  đại học dạy yoga, gặp các cháu sinh viên hay những người già Ấn Độ, khi tôi nói tôi là người Việt Nam, những người Ấn Độ niềm nở bắt tay tôi nói như nói khẩu hiệu: “Việt Nam, Hồ Chí Minh. Tôi rất yêu Việt Nam”.

Còn gì vui hơn khi mình xa xứ được bạn bè nhắc đến Việt nam mà tên Bác Hồ họ nhắc đến như là một niềm tự hào của họ khi nhắc đến Việt Nam. Hồ Chí Minh, người đã trở thành biểu tượng cho tình hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ.

Lê Tuấn Lộc

Rio de Janeiro – một điểm dừng chân trên hành trình tìm đường cứu nước của Bác Hồ

Mười triệu công dân thành phố Rio de Janeiro (hay Rio), đã gọi thành phố thân yêu của mình là Cidade Maravilhosa (thành phố Kỳ...