Khác biệt lớn nhất giữa trẻ bình thường và trẻ học giỏi không phải IQ và điểm số, mà là 3 điều này

Trong mắt nhiều phụ huynh, học sinh giỏi dường như sinh ra đã có tài năng xuất sắc với chỉ số IQ cực cao.

Tuy nhiên, một giáo viên tại trường trung học với hơn 20 năm kinh nghiệm giảng dạy chỉ ra rằng, lý do lớn nhất dẫn đến khoảng cách giữa học sinh trung bình và học sinh giỏi không phải là chỉ số IQ và điểm số, mà là sự khác biệt về khái niệm học tập.

Nói cách khác, học sinh giỏi xem việc học như một "dự án khởi nghiệp", chịu hoàn toàn trách nhiệm về kết quả học tập và chủ động suy nghĩ, lập kế hoạch và thực hiện hiệu quả.

Ngược lại, học sinh trung bình giống như “người lao động”, chờ đợi hướng dẫn từ giáo viên và bố mẹ, chỉ tìm cách hoàn thành nhiệm vụ và hiếm khi chú ý đến kết quả học tập cuối cùng.

Chính sự khác biệt trong khái niệm học tập ảnh hưởng đến thành tích học tập, cụ thể ở 3 khía cạnh sau.

Sử dụng thời gian: Học sinh giỏi theo đuổi hiệu quả, học sinh trung bình theo đuổi thời gian học dài

Thời gian học của học sinh giỏi và học sinh trung bình thường gần như nhau, nhưng hiệu quả của học sinh giỏi lại cao hơn nhiều cấp độ.

Khoảng cách này không phải là ngẫu nhiên, mà là do trẻ học giỏi xem thời gian là nguồn tài nguyên quý giá và cố gắng hoàn thành nhiều nhiệm vụ nhất trong thời gian ngắn nhất.

Trẻ thường tóm tắt và tối ưu hóa phương pháp học tập. Ví dụ, trẻ sẽ sử dụng các công cụ để phân công nhiệm vụ, tuân thủ nghiêm ngặt nhịp độ học tập và nghỉ ngơi, đảm bảo có thể tập trung trong mỗi buổi học để đạt hiệu quả làm việc.

Quan trọng hơn, trẻ không thức khuya hoặc học quá chăm chỉ. Trẻ biết rất rõ rằng học tập trong tình trạng mệt mỏi không chỉ kém hiệu quả, chỉ mang lại một nửa kết quả dù phải bỏ ra gấp đôi công sức. Vì vậy, trẻ thường chọn đi ngủ sớm và dậy sớm hơn chống chọi với sự mệt mỏi.

Ngược lại, trẻ bình thường có thói quen tự an ủi mình bằng cách đo thời gian dành cho việc học. Trẻ thường lấp đầy thời gian biểu bằng bài tập, bài học ghi nhớ hoặc các lớp học từ sáng đến tối, như thể điều này sẽ giúp đạt điểm cao.

Nhưng thực tế, cách học này giống như “tự mãn” hơn: Có vẻ như làm việc chăm chỉ, nhưng kết quả thực tế lại rất ít, thậm chí còn gây ra tác dụng ngược là “làm quá sức”.

Lời khuyên: Cải thiện kết quả nên tập trung vào thời lượng học tập chất lượng.

Trẻ thường tóm tắt và tối ưu hóa phương pháp học tập.

Phương pháp học tập: Học sinh giỏi chú trọng vào kết quả, học sinh trung bình chú trọng vào hình thức

Khi nói đến phương pháp học tập cụ thể, mô hình tư duy trẻ học giỏi và trung bình hoàn toàn khác nhau.

Giới tinh hoa học thuật là những người "hướng đến kết quả". Mục tiêu cốt lõi là nắm vững kiến ​​thức và cải thiện điểm số, vì vậy trẻ sẽ chịu trách nhiệm về kết quả và chú ý đến bản chất khoa học của phương pháp, cũng như hiệu quả thực hành.

Ví dụ, khi làm bài tập, học sinh giỏi không chạy theo số lượng câu hỏi mà ưu tiên xem lại nội dung và nắm được điểm kiến ​​thức chắc chắn trước khi làm bài tập.

Trong quá trình luyện tập các câu hỏi, trẻ tóm tắt các mô hình, tìm ra cốt lõi của các điểm kiến ​​thức và đi vào trọng tâm.

Học sinh giỏi chú trọng vào kết quả.

Đối với những câu hỏi sai, trẻ thực sự lĩnh hội thông qua việc luyện tập nhiều lần, phân tích các điểm kiến ​​thức và sắp xếp các dạng câu hỏi, thay vì sao chép và sắp xếp một cách máy móc.

Ngược lại, học sinh trung bình chú ý nhiều hơn đến "cảm giác về hình thức". Trẻ thường háo hức theo kịp tiến độ, cố gắng ghi nhớ nhưng chưa thực sự hiểu sâu các điểm kiến ​​thức.

Lời khuyên: Làm nhiều bài tập hơn không nhất thiết có nghĩa là trẻ sẽ học tốt. Điều quan trọng là trẻ hiểu đầy đủ các điểm kiến ​​thức đằng sau các câu hỏi.

Hệ thống tự đánh giá: Học sinh giỏi độc lập, trong khi học sinh trung bình dựa vào đánh giá bên ngoài

Tiếp theo là sự khác biệt đáng kể trong việc tự đánh giá giữa trẻ học giỏi và trung bình.

Trẻ học giỏi thường có hệ thống đánh giá độc lập, hiểu rõ mục tiêu học tập, điểm mạnh và điểm yếu, có thể điều chỉnh kế hoạch theo điều kiện thực tế và chịu trách nhiệm về hành động.

Trẻ không quan tâm nhiều đến đánh giá của thế giới bên ngoài, mà chú ý đến sự phát triển, cải thiện hiệu suất của bản thân.

Ví dụ, ở trường, trẻ tự sắp xếp nhịp độ học tập độc lập, ăn uống, nghỉ ngơi hợp hợp lý... Khi đối mặt với bài tập về nhà, trẻ cũng có chiến lược riêng. Trẻ hoàn thành bài tập về nhà có chọn lọc theo nhu cầu của bản thân. 

Lời khuyên: Học tập là nhiệm vụ của trẻ. Khi học cách suy nghĩ và lập kế hoạch độc lập, có thể kiểm soát được tốc độ. Vì vậy, bằng cách thay đổi tư duy, trẻ có thể thu hẹp khoảng cách.

Trẻ học giỏi thường có hệ thống đánh giá độc lập, hiểu rõ mục tiêu học tập.

Nếu muốn trẻ cải thiện thành tích học tốt, trước tiên bố mẹ và con điều chỉnh các khái niệm học tập.

- Sử dụng thời gian được ưu tiên hơn thời gian học tập.

- Hãy để trẻ học cách lập kế hoạch khoa học và tránh học nhiều nhưng không hiệu quả.

- Tập trung vào kết quả hơn là hình thức.

- Tập trung vào việc nắm vững các điểm kiến ​​thức, tối ưu hóa phương pháp, thay vì theo đuổi việc hoàn thành nhiệm vụ.

- Phát triển kỹ năng tư duy độc lập.

- Khuyến khích trẻ thiết lập hệ thống đánh giá nội bộ và học cách chịu trách nhiệm.