“Nhà ở cổ truyền các dân tộc Việt Nam”: Cuốn bách khoa toàn thư về nhà truyền thống
Sáng 5/4, nhân dịp ra mắt cuốn sách “Nhà ở cổ truyền các dân tộc Việt Nam” của PGS. TS Nguyễn Khắc Tụng, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội phối hợp cùng MaiHaBooks tổ chức buổi toạ đàm “Văn hoá tộc người từ góc nhìn về nhà ở”. Qua những chia sẻ của các chuyên gia, học giả, nhà nghiên hàng đầu thuộc các lĩnh vực kiến trúc, dân tộc học, nhân học, văn hóa học, tọa đàm đã mang đến những kiến thức bổ ích, phong phú và không kém phần thú vị về kiến trúc Việt Nam và văn hoá kiến trúc truyền thống.
Người mở hướng nghiên cứu về nhà ở cổ truyền của các dân tộc ở Việt Nam
Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS. Lâm Bá Nam, Chủ tịch Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam khẳng định: “PGS. TS Nguyễn Khắc Tụng là một trong những người sớm nhận ra tính liên nghành trong khoa học, ông đã nhìn một cách hệ thống nhất, mang tính liên ngành nhất và theo tôi đây là đóng góp quan trọng nhất của ông về nghiên cứu lĩnh vực nhà cửa nói riêng và tộc người nói chung”.
Không gian toạ đàm “Văn hoá tộc người từ góc nhìn về nhà ở”.
Nơi ăn chốn ở từ lâu đã là một trong những nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống con người. Có thể nói “Nhà” là nơi cung cấp sự ổn định, an toàn, là nơi diễn ra các hoạt động duy trì sự sống cơ bản và tạo ra những giá trị văn hóa cả về vật thể và phi vật thể. Vậy nên có thể xem nhà ở chính là nơi chứa đựng bản sắc của một tộc người. Từ tiền đề ý nghĩa của nhà ở trong cuộc sống của người Việt, PGS. TS Nguyễn Khắc Tụng đã viết nên chuyên khảo “Nhà ở cổ truyền các dân tộc Việt Nam”. Đây là công trình nghiên cứu kết tinh cả một đời người, là chuyến phiêu lưu du ngoạn về những miền xa xôi của tổ quốc, giúp độc giả hiểu thêm về con người trên đất nước Việt Nam.
Theo PGS.TS. Vương Xuân Tình, Nguyên Viện trưởng Viện Dân tộc học Việt Nam, với công trình này, PGS. TS Nguyễn Khắc Tụng đã nghiên cứu nhà ở cổ truyền các dân tộc theo nhóm ngôn ngữ, nội dung tập trung về: loại hình nhà, kiến trúc, mặt bằng sinh hoạt, các tập tục có liên quan đến ngôi nhà. Đây là cuốn sách có giá trị lớn trong việc lưu giữ bản sắc văn hóa các tộc người, là cơ sở để phục dựng, bảo tồn nhà ở truyền thống của các tộc người ở Việt Nam. Đồng thời đã khái quát thành công những đặc điểm cũng như giá trị của nhà ở cổ truyền của các dân tộc Việt Nam.
PGS.TS. Vương Xuân Tình, Nguyên Viện trưởng Viện Dân tộc học Việt Nam phát biểu tại toạ đàm.
Gạch nối giữa nhà dân tộc học và kiến trúc sư
Cuốn sách “Nhà ở cổ truyền các dân tộc Việt Nam” không chỉ có giá trị về nghiên cứu văn hóa tộc người, mà còn gợi mở một hướng nghiên cứu liên ngành để phục vụ kiến trúc và xây dựng nhà ở của các dân tộc Việt Nam hiện nay.
Cuốn sách “Nhà ở cổ truyền các dân tộc Việt Nam” do MaiHaBooks liên kết cùng Nhà xuất bản Khoa học Xã hội phát hành.
Dưới góc nhìn của một chuyên gia ngành kiến trúc, GS.TS.KTS. Doãn Minh Khôi, Viện trưởng Viện Quy hoạch và Kiến trúc đô thị - Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho rằng, PGS. TS Nguyễn Khắc Tụng là người tiên phong tạo gạch nối giữa nhà dân tộc học với kiến trúc sư Việt Nam và cuốn sách “Nhà ở cổ truyền các dân tộc Việt Nam” của ông còn có tính liên nghành đặc biệt trong lĩnh vực dân tộc học và kiến trúc.
“Đây là một cuốn sách rất có giá trị, như là một cuốn bách khoa toàn thư về nhà truyền thống, có thể là chưa đầy đủ nhưng có tính dẫn đường và có sự nghiên cứu đầy đủ về các nhà ở cổ truyền các dân tộc. Kiến trúc sư nếu muốn hướng tới kiến trúc hiện đại bản địa thì đây là một tài liệu quý giá thường là đưa vào giảng dạy”, GS.TS.KTS. Doãn Minh Khôi nhấn mạnh.
GS.TS.KTS. Doãn Minh Khôi phát biểu tại toạ đàm.
Trong xu thế phát triển hiện nay, kiến trúc đương đại phải luôn hướng tới cái mới, nhưng phải dựa trên nền văn hóa truyền thống – những yếu tố để cấu thành nên bản sắc. Đó chính là xu hướng kiến trúc hiện đại hóa bản địa, không những giải mã kiến trúc truyền thống mà còn tạo ra ngôn ngữ kiến trúc đương đại có bản sắc. Muốn vậy, kiến trúc sư phải dựa trên nghiên cứu của nhà dân tộc học để hiểu được cái cốt lõi của ngôi nhà cổ truyền.
Một công trình định danh về văn hóa
Phát biểu kết thúc tọa đàm, PGS. TS Đặng Hoài Thu, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội chia sẻ: “PGS. TS Nguyễn Khắc Tụng đã giúp chúng ta trong việc định danh về văn hóa, thầy đi từ nhà ở truyền thống để định danh về văn hóa của các tộc người. Tôi nghĩ rằng, trong xã hội hiện đại ngày nay chúng ta đã quá quen với khái niệm liên quan đến định danh cá nhân, định danh rất nhiều thứ và theo tôi, có lẽ trách nhiệm định danh văn hóa sẽ là trách nhiệm, công việc mà chúng ta cần phải tiếp tục trong tương lai”.
PGS. TS Đặng Hoài Thu, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội phát biểu.
Theo Phó hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, ngày nay khoa học không tồn tại với tư cách độc lập của từng ngành và cùng với đó, không thể tách rời kiến trúc, nhân học, dân tộc học, văn hóa, mà tất cả cần được đặt trong các tổng thể để chúng ta nhìn nó như một hệ sinh thái.
“Kiến trúc bây giờ được gọi là kiến trúc xanh nhưng cái xanh đấy không phải chỉ là xanh của môi trường mà còn phải là xanh của văn hóa, có nghĩa là không phải chỉ có một môi trường sống tốt mà còn phải có một môi trường sống đẹp, không phải chỉ có một văn hóa đẹp mà còn phải có một văn hóa giá trị”, PGS. TS Đặng Hoài Thu nhấn mạnh.
Văn hóa là sản phẩm do con người sáng tạo. Nó có từ thuở bình minh của xã hội loài người. Đây là một khái niệm có...
Bình luận
