Phòng tranh rất Thế Hùng

Với âm nhạc, cùng với nhạc sỹ Lê Vinh và Thế Duy, Thế Hùng là học trò thầy Hoàng Vân và Văn Ký trong khóa sáng tác ca khúc đầu tiên của Hội Nhạc sỹ Việt Nam năm 1990. Gia tài âm nhạc của Thế Hùng là 150 ca khúc, 4 đêm nhạc, 2 tập nhạc, nhiều ca khúc đã phát sóng truyền hình và trong các MV của các ca sỹ nổi tiếng.

Nghệ sĩ, TS Mỹ học Thế Hùng

Giai điệu và tiết tấu của âm nhạc đã thấm vào ông, hiện ra các bức tranh, lúc mạnh mẽ cuồn cuộn như thác đổ, lúc hiền hòa như dòng sông cuối nguồn về với biển… Có xem tranh mới hiểu Thế Hùng đã vật vã, khổ sở, nhọc nhằn trong suốt hai năm qua để tìm cho mình một hướng đi trong nghệ thuật gắn với cây cọ và màu sắc như thế nào…

Đã hai năm nay, từ khi quay lại với hội hoạ - người tình định mệnh mà vì nhiều lý do ông đã xa lánh suốt 30 năm (1992 - 2022). Trong ba thập niên đó, Thế Hùng dùi mài kinh sử làm luận án tiến sỹ về mỹ học, nhận lời giảng dạy cho 10 trường đại học và thuyết trình cho hơn 1.500 cơ quan đoàn thể các chuyên đề về văn hóa ứng xử và kỹ năng sống…

Hai năm qua, Thế Hùng đóng cửa vẽ, ít giao du và không tiếp bất cứ ai các buổi sáng kể cả tôi - gã bạn có thể xem là một trong những bạn thân nhất của ông. Ông bộc bạch lịch làm việc một ngày của ông: “Năng lượng của tôi chỉ tỏa ra từ 5 giờ sáng đến 11 giờ trưa. Sau giờ đó là đọc sách, đánh đàn, nghe nhạc, làm phác thảo và đúng 4 giờ chiều là bóng bàn”.

Tôi đến xưởng vẽ của Thế Hùng trước bốn ngày khai mạc triển lãm lần thứ hai của ông (lần thứ nhất vào năm 1992, lần này vào ngày 8 tháng 7 năm 2022). Nằn nì mãi không được, phải lấy uy là bạn thân và phát lệnh “sang kiểm tra tranh pháo”. Gã bạn say nghề mở cửa, nói gọn lỏn: “Tôi chỉ dành cho Hiếu 15 phút thôi nhé”.

Liếc nhìn qua nhà ở - xưởng hoạ của Thế Hùng, một cảm giác choáng ngợp tràn trong tôi. Hàng trăm bức tranh đã xong và đang vẽ dở. Số tranh đang phác thảo, và chỉnh sửa nhiều vô kể. Tranh chất khắp nhà từ lối vào đến phòng khách, phòng vẽ, buồng tắm, ban công, đầu giường… Duy nhất còn đúng cái giường để nằm là không có tranh thôi.

Tranh nhiều đến mức Thế Hùng phải “thiết kế” thêm một căn phòng 110 mét vuông ở tầng trên để bầy. Căn phòng này được ông định danh là SALON D’ARTS THẾ HÙNG (PHÒNG TRANH NGHỆ THUẬT THẾ HÙNG). Với vẻ mặt vẫn chưa thoát khỏi cảm hứng nghệ thuật, Thế Hùng lầm rầm bảo một cách tự tin: “Căn dưới để sáng tác và dậy vẽ. Căn trên trưng bày, trước là cho mình, gia đình, sau là bạn bè và những nhà sưu tập, những người yêu tranh Thế Hùng”.

Từ ngày có phòng tranh, số tranh bán được ngày càng nhiều.… Sự tu bổ, sửa sang, sắm sửa cho nghiệp vẽ cũng nhiều lên bấy nhiêu theo cách “mỡ nó rán nó”… Gần 200 triệu tiền bán tranh, Thế Hùng sắm khung hết. Hầu hết là loại khung “khủng” theo đúng nghĩa của loại khung mà người trong nghề gọi là chơi khung. Tranh của Thế Hùng toàn khung đục chạm bằng gỗ sồi nhập từ Nga về theo mẫu khung tranh cổ điển của các bảo tàng châu Âu…

Tôi như lạc giữa một không gian nghệ thuật thẩm mỹ. Điểm nhấn giữa phòng là cây đàn piano ba chân đen bóng đặt trên bục tròn và xung quanh là hàng trăm bức tranh các cỡ, lớn nhất  200x120 cm, nhỏ nhất cũng 80x60 cm với ba đề tài: phong cảnh, tĩnh vật và từu tượng. Cảm giác chung là đẹp, đa dạng, phong phú,  không nhàm chán. Thật dễ dàng nhận thấy phòng tranh của một hoạ sĩ làm thơ,  sáng tác nhạc và trang trí nội thất tôn trọng một phong cách, sở thích sang trọng. Tôi đồng tình với nhà sử học Dương Trung Quốc khi tới thăm nơi đây: “Đây là một cách chơi khôn ngoan, khôn ngoan hơn sang trọng”.

Nhìn tranh Thế Hùng bày trong phòng, tôi nảy ra ước muốn tìm hiểu nguyên nhân sự đa dạng trong bút pháp hội hoạ của ông, Thế Hùng nói: “Đúng, đó là những đoạn đường, là những giai đoạn tôi đã đi, mò mẫm, dò dẫm để tìm cho mình một lối đi riêng mà trong nghệ thuật gọi là phong cách”.

Đúng là Thế Hùng đã nhọc nhằn tìm lối. Từ cực thực, hiện thực, siêu thực đến dã thú, biểu hiện… cho đến khi ông gặp được cụ Van Gogh và nhập vào dòng chảy rất xiết của trường phái ấn tượng  (Impressionnistes) thì Thế Hùng mới ngộ ra mình. Đây mới đúng là ông và đó là liên thẩm mang phong cách rất Thế Hùng trong thơ - nhạc - họa.

Tất cả đồng nhất: tung phá, bay lượn, thoải mái, vẽ như chơi, như dạo nhẹ một bản đàn. Những nhát bút nguyên màu để cạnh nhau cho chúng tự tan vào mắt người xem (như cách biểu hiện của trường phái ấn tượng) như những câu thơ ngắt bậc thang bảng lảng xuống dòng, như khúc thức trong cách tiến hành và phát triển giai điệu từ mở đầu các ca khúc thường là gam thứ, giữa chừng ly điệu sang gam trưởng cho sáng lên, đảo phách liên tục và về kết (coda) gam thứ chủ âm.

Bỏ vẽ 28 năm, miên man trong các loại hình nghệ thuật để rồi khi ngoại thất tuần trở lại dò tìm và thăng hoa trong hội hoạ suốt hai năm. Thế Hùng cứ mê mải vẽ cho đến khi người xem nhận ra những nhát bút khoáng hoạt, tung tẩy rất Thế Hùng trong các bức: Biển chiều, Hoàng hôn, Mùa xuân, Bến quê, Hà Nội ngàn xưa, Trăng chiều, Đốm lửa chiều, Cầu Long Biên… Từ các nét bút li ti như hàng ngàn lá tre đến những nhát bút to, khỏe khoắn vạm vỡ như luống cầy trong các bức Hoàng hôn, Biển chiều đều nhất quán một bút pháp khi cây cọ được một cây bút tài hoa thể hiện.

Gần triển lãm rồi mà Thế Hùng vẫn cặm cụi vẽ, vẫn sửa, vẫn cặm cụi, hì hục ngày 8 tiếng bắt đầu từ 5 giờ sáng. Ông nói: chưa ưng, chưa thích, chưa tự tin lắm, giá để vài năm nữa mới bày. Nhưng phải bày để có tranh in vào "Tuyển tập Thế Hùng 2”, tổng kết 50 năm hoạt động nghệ thuật trên bốn mảng: thơ, nhạc, họa, phê bình nghệ thuật.

Hiện thực hóa Kỷ lục gia về đào tạo và sáng tạo nghệ thuật. Và cũng để minh hoạ thêm cho hội thảo, họp báo ra sách “Tuyển tập” tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam vào ngày 20/8, sinh nhật lần thứ 75 của vị Tiến sỹ dạy mỹ học và người nghệ sỹ tài hoa đã thành danh.

Tôi tiên đoán ngày khai mạc sẽ rất đông, rất nhiều hoa chúc mừng. Lúc ấy mới hiểu tại sao Thế Hùng được nhiều cơ quan, nhiều người quý trọng, yêu mến. Tài năng, cần cù, ham học hỏi, nhân hậu, chân thành, tử tế, yêu bạn và là diễn giả, nhà hùng biện uy tín về văn hóa ứng xử.

Triển lãm cá nhân của Thế Hùng (8/7 - 16/7)

Làm bạn với Thế Hùng vài chục năm nay, chưa bao giờ tôi thấy bạn tôi nói xấu, chê bai ai. Và khi đã khen thì hầu như là đúng một cách chân thành và chuyên môn.