“Sự thịnh vượng của các quốc gia” – Tác phẩm kinh điển đặt nền móng cho kinh tế học hiện đại

Trong lịch sử tư tưởng kinh tế, hiếm có tác phẩm nào để lại ảnh hưởng sâu rộng như “An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations” (Một truy vấn về bản chất và nguyên nhân của sự thịnh vượng của các quốc gia), thường được gọi tắt là “The Wealth of Nations” (Sự thịnh vượng của các quốc gia). 

Cuốn sách này được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1776 và nhanh chóng trở thành một cột mốc trong sự hình thành kinh tế học cổ điển. Tác giả, nhà triết học và kinh tế học người Scotland Adam Smith, không chỉ đưa ra một hệ thống lý luận kinh tế mới mẻ mà còn cung cấp một cách nhìn toàn diện về nguồn gốc sự thịnh vượng, về vai trò của thị trường, nhà nước và xã hội trong tiến trình phát triển.

Cuốn sách ra mắt khi châu Âu đang bước vào Cách mạng công nghiệp, với sự ra đời của máy móc, công xưởng và phương thức sản xuất mới. Các tuyến thương mại quốc tế mở rộng chưa từng có, kết nối châu Âu với châu Mỹ, châu Á và châu Phi. Trong khi đó, các chính sách kinh tế phổ biến vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề của chủ nghĩa trọng thương.

Chủ nghĩa trọng thương cho rằng sự thịnh vượng của quốc gia gắn liền với lượng vàng bạc tích trữ được. Do đó, nhà nước cần áp đặt nhiều biện pháp can thiệp như đánh thuế nặng vào hàng nhập khẩu, khuyến khích xuất khẩu, bảo hộ công nghiệp trong nước, và duy trì thặng dư thương mại bằng mọi giá. Tuy nhiên, trong thực tế, những chính sách này không phải lúc nào cũng thúc đẩy thịnh vượng mà đôi khi còn gây ra trì trệ và bất công.

Adam Smith quan sát đời sống kinh tế và đặt câu hỏi: đâu mới là cội nguồn thực sự của sự thịnh vượng? Bộ sách đưa ra câu trả lời như sau: Sự thịnh vượng đến từ khả năng sản xuất và trao đổi hàng hóa, dựa trên sức lao động của con người.

Bản dịch này của Omega+ được thực hiện dựa trên ấn bản "An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations" năm 1789, là lần tái bản thứ năm, cũng là lần cuối cùng tác phẩm được tái bản khi Adam Smith còn sống. 

Một số ấn bản và bản dịch hiện đại của cuốn sách được thực hiện dựa trên ấn bản này, chẳng hạn như ấn bản tiếng Anh do Edwin Cannan biên tập (1904) – là cơ sở cho nhiều ấn bản hiện đại khác sau này – và bản tiếng Đức do Horst Claus Recktenwald dịch và biên tập (1974). Việc dựa vào ấn bản này giúp độc giả Việt Nam tiếp cận một văn bản có độ tin cậy cao và mang giá trị học thuật trọn vẹn.

Quyển I do Dịch giả Minh An chuyển ngữ; Quyển II do TS Phan Thị Thanh Huyền chuyển ngữ; bản dịch Quyển III và Quyển V là của TS Nguyễn Hoàng Giang; riêng Quyển IV là kết quả của sự hợp tác giữa TS Nguyễn Hoàng Giang và TS Phan Thị Thanh Huyền. 

Về tổng thể, bản dịch tuân thủ nguyên tắc bám sát nguyên tác, nhưng cũng chú ý đến khả năng tiếp nhận của độc giả hiện đại, cụ thể: Các khái niệm then chốt được dịch thống nhất và – 9 phù hợp với bối cảnh hiện đại; với những thuật ngữ chưa có bản dịch chuẩn hoặc dễ gây tranh cãi, bản dịch cung cấp từ gốc tiếng Anh; các câu dài trong nguyên tác được giữ nguyên cấu trúc khi có thể, nhưng đôi khi được phân chia lại để người đọc dễ tiếp cận hơn.